(ognie św. Bartłomieja, ognie Kastora i Polluksa) - zjawisko akustyczno-optyczne w postaci małych, cichych, ciągłych, wyładowań elektrycznych na różnych powierzchniach, a szczególnie krawędziach przedmiotów, mające miejsce w czasie pogody zapowiadającej burzę. Wyładowaniom tym mogą towarzyszyć bardzo ciche dźwięki w postaci syczenia lub świstu, ale czasem może być to nawet głośny gwizd.
Zjawisko pojawić się może na powierzchni skał, drzew, masztów, anten, lin. Występuje w różnych miejscach, ale najłatwiej zaobserwować je w górach lub na morzu. Wyładowania te są niegroźne, a można je zaobserwować nawet na wyciągniętej ręce. Ognie św. Elma pojawiają się podczas pogody oznaczającej zbliżanie się burzy z piorunami, nie są jednak gwarancją jej wystąpienia, aczkolwiek w skrajnych przypadkach mogą występować nawet w trakcie jej trwania. Efekty świetlne w czasie widnego dnia są niewidoczne, ale o brzasku, zmierzchu i w nocy, oraz podczas bardzo silnego zachmurzenia widać je w postaci łuny lub świetlnych miotełek wytryskujących z różnych miejsc.
Na statkach szczególnie wydatnie zjawisko to występuje na końcach masztów, ponieważ gęstość ładunku w naładowanych przewodnikach jest zawsze największa tam, gdzie promień krzywizny powierzchni jest najmniejszy (a więc np. na ostrzu). Marynarze nazwali te wyładowania "ogniami świętego Elma" i mimo starej zasady, że to co nieznane budzi strach, a marynarze są bardzo przesądni, to "elmy" - wyjątkowo - są przez nich uznawane za znaki pomyślne.
Same ognie św. Elma nie są w ogóle groźne, ale duża ich intensywność świadczy o wysokiej różnicy potencjałów elektrycznych pomiędzy ziemią i warstwą chmur, co powinno być ostrzeżeniem dla obserwatora, że chociaż nie musi, to jednak może w każdej chwili piorun uderzyć gdzieś w okolicy.
Materiały pobrane ze strony http://www.ezagle.republika.pl/ Autor: Marcin Gębka
